Wolnobiegi – informacje ogólne

Wolnobiegi - informacje ogólne


>> pobierz katalog

Wolnobiegi to elementy maszyn posiadające szczególne właściwości umożliwiające przekazywanie wysokich momentów obrotowych pomiędzy pierścieniem zewnętrznym a wewnętrznym w jednym kierunku obrotów, w drugim zaś nie ma przekazania napędu – wolnobieg obraca się swobodnie. Są niezastąpionym elementem konstrukcyjnym w budowie maszyn i pojazdów oraz w lotnictwie.

Wolnobieg składa się z pierścienia zewnętrznego i wewnętrznego, pomiędzy którymi umieszczone są elementy blokujące. Mogą nimi być niekołowe elementy zaciskowe lub cylindryczne rolki blokujące.

Rozróżnia się wolnobiegi:

  • z własnym łożyskowaniem i
  • bez własnego łożyskowania.

Dla właściwego działania wolnobiegu wymagane jest współosiowe ustawienie obu bieżni. W przypadku wolnobiegów bez własnego łożyskowania zapewnienie współosiowości wolnobiegu leży po stronie użytkownika.

Znajdują zastosowanie jako:

  • blokada ruchu powrotnego – wolnobieg umożliwia wykonanie ruchu obrotowego, czyli przekazanie napędu,  tylko w jedną stronę, nie ma natomiast możliwości obrotu w drugą stronę
  • sprzęgło jednokierunkowe – wyłączające część napędzaną po osiągnięciu danej prędkości obrotowej zwane również wolnobiegiem wyprzedzającym. Sprzęgło rozłączające łączy części maszyn i przerywa automatycznie ich połączenie w momencie, gdy część napędzana  obraca się szybciej niż część napędzająca. W wielu przypadkach zastępuje to drogie sprzęgła załączane. Napędzający wolnobieg przekazuje moment obrotowy (napędza), a w ruchu jałowym napęd jest przerwany. W stanie napędzania obroty bieżni zewnętrznej i wewnętrznej są jednakowe, w ruchu jałowym mogą być różne, stąd mówimy o tzw. wyprzedzaniu.
  • wolnobieg taktujący – wolnobieg taktujący zamienia ruch posuwisto-zwrotny w krokowym ruch obrotowym (takty). Pracuje precyzyjnie i bez hałasów, umożliwiając przy tym bezstopniową regulację wielkości przesuwu (taktu).

Na podstawie powyższych właściwości wolnobiegi wykonywać mogą całkowicie automatycznie najrozmaitsze funkcje przekazywania napędu w maszynach; nie jest wymagane żadne mechaniczne względnie hydrauliczne urządzenia załączające, np. dodatkowe sprzęgło czy hamulec.